Önleyici Aile eğitiminde 7. Hafta: Olumsuz Arkadaş Etkisi


(AİLE AKADEMİSİ/20 şubat 2015)- Aile Akademisi Derneği'nin düzenlemiş olduğu Önleyici Aile Eğitimi'nin 7. haftasının konusu "arkadaş etkisi" idi. Sunumu yapan Fatma Gültekin konuya ilişkin önemli noktalara değindi. 

Aşağıda sunumun özetini okuyabilirsiniz: 

İKİLİ İLİŞKİLERDE OLUMSUZ ARKADAŞ ETKİSİ

ÇOCUĞUN OLUMSUZ ARKADAŞLIĞIN ETKİSİNE GİRME NEDENLERİ

Her bir gelişim döneminde çocuk arkadaş edinme ihtiyacı hisseder. İlk arkadaşı ise annesidir. Çocuğun annesi ile kurduğu iletişim dili, daha sonraki yıllarda hayatında seçtiği arkadaşlık tercihlerine önemli etkiler oluşturacaktır.  Yaşı ilerledikçe, olumsuz arkadaş etkisine çok çabuk girip onunla özdeşlemeye çalışan çocuklar olduğu gibi olumsuz karakterin etkisine girmeyip kendi arkadaş grubunu oluşturan çocuklar da vardır. Bazıları ise yalnız kalmayı tercih edip tek başına oyun kurmaktadır.

Çocukların arkadaşlık ilişkilerini belirlerken onları bu tercihlere iten pek çok etken vardır. Bu etkenler çocuktan çocuğa, ortamdan ortama ve taşıdıkları genetik faktörlere göre değişiklik arzetmektedir.

İlkokul dönemine giren çocuk farklı arkadaşlar edindikçe çevrenin çocuk üzerindeki etkisi daha da artar ve ailenin çocuğu üzerindeki kontrol ve hakimiyet noktaları zayıflamaya başlar. Bu noktada ailelerin tutumları da değişmektedir.

Çocuğun olumsuz gruplara girmesinde ya da olumsuz bir arkadaşın hakimiyeti altına girmesinde bir çok nedeni sıralamak mümkündür. Ancak en önemlisi olarak çocuğun eğitimine bakış açısı kazandıran negatif ideolojileri görmek mümkündür.

Kapitalist bir sistemi benimseyen, materyal olmadan yaşayamayan, özgürlüğü alabildiğine yaşayan bireyler olarak, materyalizmin, kapitalizmin ve en son olarak da liberalizmin etkisiyle eğitim anlayışımız şekillendi.

Çocuğumuz doğduğunda odasını rengarenk süsleyerek, sepet sepet oyuncaklar, kıyafetler alarak (kapitalist,materyalist etki), ilkokula başladığında kişisel haklarını koruması için yönlendirerek ve her ne yaparsa yapsın arkasında durarak (liberalist, hümanist etki) ve kişisel performansını sürekli artırması için uğraşıp, kişisel yeteneklerini pazarlayıp ürüne dönüştürmesi için (neoliberalist etki) yaptığımız uğraşıları ?Çocuk eğitimi olarak? açıkladık.

Olumsuz arkadaşın etkisine çok çabuk giren ve özdeşleşen çocukların karakterlerine, davranışlarına hakim olan genel eğilim bu zararlı ideoloji ve politikaların ürünüdür. Bu ideolojileri atmosfere yayılan kirli hava gibi düşünmek lazım. Kirli hava ile en etkili mücadele yolu bir fidan dikmektir. (eğitim)

Olumsuz arkadaşı, karakter yapılarına göre izah edip açıklamak gerekir.

İlkokul ve ortaokul döneminde şekillenen arkadaşlık biçimleri zevklerin, hobilerin paylaşımı ve alışveriş üzerine kurulmaktadır. Arkadaşını; markalı ayakkabıları için, yüksek notlar aldığı için, parası olduğu için, güzel/yakışıklı olduğu için seçen çocuğa öncelikle, karakter yapıları hakkında bilgilendirme ve bilinçlendirme yapmak gerekir. Kişilik ve karakter tahlilini yapan ve kendi davranışlarına da bu bilinçle yön veren çocuk ve genç, kötülüklerden hem korunmuş hem de mücadele edebileceği sağlam bir psikolojik zemin kazanmış olur.

KARAKTER YAPILARINA GÖRE ARKADAŞ ÇEŞİTLERİ;

         KİBİRLİ ARKADAŞ ETKİSİ;

  • Kendisini sürekli olarak üst konumda konumlandıran ve sahip olduklarıyla övünen, sahip olduğu şeyleri (akraba, mal, aile..) bir güç aracı olarak kullanan arkadaş?
  • Kibirli çocuk, eşsiz olma duygusunuöylesine çok yaşar ki kimseyle bütünleşemez.
  • Grup çalışmalarında hep bir karışıklık ve kaos oluştururlar. Çünkü arkadaşında gördüğü doğru ve güzel bir çalışmayı kabullenmek istemez.
  • Bu çocuğun arkadaşlarında zamanla asabiyet görülmeye başlanır.
  • Sürekli eleştirilen, aşağılanan, ve yargısız infaza uğrayan çocuk zamanla yetersizlik duyguları yaşamaya başlayabilir.
  • Çocuğu, sürekli açıklama ve savunma yapmaya itebilir.

KİBİRLİ ARKADAŞ ETKİSİ GİRMEMESİ İÇİN;

Bilgilendirme ve bilinçlendirme yapın:

Kibrin tanımını ve kibir davranışlarını 3-10 yaşları arasında mutlaka öğretin;

Tanım: Kibir: Küçümsemek, hafife almak, kendini fazlasıyla yeterli görmek.

Kibir davranışları:

  • Hep önde olmak istemek? geride durmayı kabullenememek,
  • Herkesten selam ve tevazu beklemek,
  • Birisinden bir nasihat duyunca bozulmak ve bir türlü kabul etmemek,
  • Konuştuğu batıl ve yanlış bir söze itiraz edildiğinde öfkelenmek,
  • Başkalarından kişisel anlamda hizmet beklemek,
  • Cemaat namazında bile fakir ve aşağı sınıf insanlarla oturmamak,
  • Bilip bilmediği her konuda görüş bildirmeğe kalkışıp kendini göstermeye çalışmak  vb.

Malıyla, evladıyla, ilmiyle övünmek ve bunları gücünü göstermek için kullanmak.. Vs

Kibrin belirtileri ve kibrin çeşitleri hakkında örnek vakalar, hikâyeler eşliğinde bilgilendirme yapın;

  • Fravun ve çağdaş fravunlardan örnekler verin. Mütekebbir olmuş ve bir çok insana zulmetmiş bu liderlerin acı sonlarını anlatın. (Saddam, Ariel Şeron, Kenan Evren?) Kibrin kısa vadede kazanımının aldatmaca olduğunu uzun vadede kaybettirdiğini öğrenmelidir.
  • Kuran kıssalarını, özellikle okulöncesi ve ilkokul dönemlerinde yoğun bir şekilde anların. Değer eğitiminde paha biçilmez ilkeler kazandıracaktır.
  • Şöhret olmuş ve kibirli davranışlarıyla etrafındakilere zulmetmiş, ünlü sanatçıların ibretlik sonlarından bahsedin ya da ibretlik olarak yaşadıkları hayatlarından dönüşlerinden bahsedin.
  • Evin değişik yerlerine kibirle ilgili özlü sözler asın: ("Hz. Ali (a.s) şöyle  buyuruyor: "Mütekebbir insanın dostu olmaz ") gibi?

 Kibir davranışına asla kibirle karşılık vererek mücadele etmesini sağlamayın. Bu zamanla onun da kişiliği haline gelebilir.

(fetih 48/29, maide 5/54)

 Mü?minlere karşı daha alçak gönüllü, kâfirlere karşı daha izzetlidirler (başları dik, vakarlı, şereflidirler )?maide 54..

Sadece inancına düşman olan kafirlere karşı kibir davranışlarıyla psikolojik mücadele yapması gerektiğini öğretin.

 Kurtulması İçin; Psikolojik mesafe oluşturmasını sağlayın. Zayıflayan psikolojik yapıyı tekrar kuvvetlendirin.

Psikolojik dünya ancak İslami değerlerle kuvvetlenir. Sabır, adalet, paylaşım ve vicdan eğitimi yaşına uygun yapılmalıdır.

Psikolojik mesafe ile kibrin yıkıcı etkisi kırılabilir: Daha önemli konulara yoğunlaşarak ve görüşme trafiği aza indirilerek, dünyasına zayıf ve ihtiyaç sahiplerinin sorunları eklenerek (fakir ve zayıfların hayatları ve onlara destek olma ile kendisini daha iyi hissedecektir. Sosyal bir organizasyonda işe yaradığını ve faydalı olduğunu görmek yetersizlik duygularını aşmada önemlidir.)

KISKANÇ ARKADAŞ ETKİSİNİ ÖNLEMEK İÇİN

 Bilgilendirme ve bilinçlendirme yapın:

Kıskanç sözlük anlamı:  Bir kimse bir üstünlük gösterdiğinde veya sevilen birisinin, başkalarıyla ilgilendiği kanısına varıldığında takınılan olumsuz tutum veya acı duyma hali olarak ifade edebiliriz.

Kıskançlık Davranışları:

  • Acaba nerede, ne yapıyor, ne paylaştı, kiminle beraber sorularının sık sorulması
  • Aşırı denetim, kontrol ve baskı altına almak;

Kıskanç arkadaşın çocuğun diğer arkadaşlıklarına sürekli müdahil olması?

Her olayı merakla dinleyip, yönlendirme ve özgürlükleri sınırlandırma çabası?

Kıskandığı arkadaşının zor durumunda ona yardım etmeyerek, çektiği sıkıntıyı kenardan izlemesi?

Kıskandığı arkadaşının kimliğine bürünmek ve onun gibi olmaya çalışmak? (zevkler, hobiler, giyim, kuşam.. vs..)

  1. Kıskançlık belirtileri hakkında bilgilendirici hikâye ve örnek vakalar sunun. (Hz. Yusuf?un kıssası, kıskançlık krizleri yüzünden biten hayatlar (şöhretlerin hayatı..)
  2. Arkadaşının hangi konularda yoksunluk yaşadığını ve hangi noktalarda kendisini başkalarıyla kıyasladığını tespit etmesini isteyin. (Kıskançlığın temelinde kişinin kendisini başkasıyla kıyaslaması yatar. Bu kıyaslamayı önder ve öncü kahraman/şahsiyetlerle yapmasını sağlayın. )
  3. Arkadaşının yoksunluk yaşadığı ve fazlasıyla sorun yaptığı noktaları tespit etmesini sağlayın.
  4.  Arkadaşının kıskançlık krizleri geçirmesine neden olan noktalarda onu imrendirecek şekilde davranmasına engel olun. (Başarılarını anlatması, marka ayakkabısını göstermesi gibi?)
  5. Arkadaşıyla bu olumsuz özelliğini iletişim kurarak konuşmasını sağlayın.

Kurtulması İçin; Psikolojik mesafe oluşturmasını sağlayın. Zayıflayan psikolojik yapıyı tekrar kuvvetlendirin.

Psikolojik dünya ancak İslami değerlerle kuvvetlenir. Sabır, adalet, paylaşım ve vicdan eğitimi yaşına uygun yapılmalıdır.

PASİF SALDIRGAN ARKADAŞ ETKİSİNİ ÖNLEMEK İÇİN;

Bilgilendirme ve bilinçlendirme yapın:

Tanım: Gülerken ısırırlar.. Nevzat Tarhan

Pasif agresiflerin saldırıya geçme nedenleri;

Kendilerini kırgın hissettiklerinde,

İhanete uğramış hissettiklerinde,

Yanlış anlaşılmış ve suçlu hissettikleri zaman,  çeşitli kisveler altında saldırılar yaparlar.

Davranışlar:

  1. Konuşma dili farklı duygu ve eylem dili farklıdır: Yardımseverlik, iyilikseverlik kisvesi altında hedef seçtiği kişiyi öfkelendirir, çıldırtabilirler. Alayı, şaka olarak açıklarlar. Saldırıları, kurban olarak seçtiği kişiyi itibarsızlaştırma şeklinde görülür.
  2. Karşı tarafı hem öfkelendirir hem de onu suçlarlar ?öfkeni kontrol etmen gerekir? derler.
  3. Yapmak istemediği bir şeyi yapması istendiği zaman surat asar, tartışmaya girip, kızar.
  4. Kasten yavaş çalışıyor gibi yapar ve kötü yapıyor gibi görünür.
  5. Sıklıkla itiraz eder,
  6. Unuttuğunu söyleyerek yükümlülükten kaçınır.
  7. Kolayca küserler.
  8. Her şeye öncelikle hayır deme eğilimindedirler.
  9. Sürüncemede bırakır. Yapılması gereken şeyi zamanında yapmaz, geciktirir.
  10. Olmamış ve söylenmemiş şeyler için sıklıkla gerilim yaratmayı severler
  11. Yorucu ve zor kişiliklerdir.

PASİF SALDIRGAN ARKADAŞIN ETKİSİNİ KIRMAK İÇİN

  1. Pasif saldırılar hakkında bilgilendirmek (Tanım ve davranışlar)
  2.  Arkadaşının açık iletişim kurarak saldırmasına neden olan hususları konuşmasını sağlamak.
  3.  Sağlam bir psikolojiye sahip olmak ve psikolojik mesafe koyabilmek.

KURTULMASI İÇİN: Hassasiyeti başka önemli konularda oluşturmasını sağlayın.

        Kuran?da 42 alay ve eğlenti edinerek itibarsızlaştırma davranışıyla ilgilidir. Ayetlerden alay konusu ve eğlence edinmenin iki ayeti insan ve toplumla ilgilidir. Diğer ayetler hak dava ile ilgilidir. Yani Yüce Allah Kitabına ve peygamberine olan pasif saldırılara öfkeleniyor ve uyarıyor. Sadece bir tanesi insanların kendi arasındaki ilişkiyle alakalıdır. Orada da kadınlara yapılan, ayrıca, uyarının manidar olduğunu görüyoruz.

         Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin. Belki de onlar, kendilerinden daha iyidirler. Kadınlar da kadınları alaya almasınlar. Belki onlar kendilerinden daha iyidirler. Kendi kendinizi ayıplamayın, birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın. İmandan sora fâsıklık ne kötü bir isimdir! Kim de tevbe etmezse işte bu kimseler zalimlerdir. (Hucurat 11)

HEDONİST ARKADAŞ ETKİSİNİ ÖNLEMEK VE KURTARMAK İÇİN;

  1. Bilgilendirme ve bilinçlendirme yapın: Tanım ve davranışları öğretin.

Hedonist: Zevkperest?

Davranışlar:

  • Yüce bir değere inanma ve öbür dünya için çalışmayı ahmaklık olarak görme (Bu dünyaya bir kez geleceğim)
  • Cinsellikte sınır tanımaz. Her türde ve şekilde doyum sağlamaya çalışır. (Müstehcen yay?)
  • Zevkleri için sürekli harcama yaparlar.
  • Kendine dönük bir yaşam sürerler.
  • Arkadaşlarının ihtiyaçlarına duyarsızdırlar.
  • İlişkileri alışveriş üzerine kurulmaya başlar.
  • Sorumluluk yüklenmezler.
  • Çalışmak istemezler. 
  • Sürekli kendi fiziği ile uğraşırlar. Süslenir, kıyafet dener çıkarır, alırlar. İhtiyacı olmasa da zevk için alırlar.
  1. Ahlak ve değer eğitimini sürekli olarak gündemde tutun. Örnek ve model alacağı tarihi şahsiyetleri ve şehitlerin hayatını öğretin?
  2. Ahiret Bilinci: Çoğunlukla hedonistlerde sekülerleşmiş bir ahiret algısı vardır. Dünyaya dönük yaşamı ve hedefi bu dünya ile sınırlı tutma eğilimi vardır. Sanki öbür dünyada hayat sıfırdan başlayacakmış gibi hareket ettiği için hedonist bütün mutluluğu bu dünyada arama eğilimindedir. Hedonistlerdeki bu ahiret algısını değiştirmek sorunu köklü çözmek için önemli bir adımdır. Bu dünyadaki hedeflerimizin ve tercilerimizin öbür dünyaya olan etkisini ve ahretin dünya hayatının bir devamı olduğunu bilmesi mutluluk ve huzur arayışında ahrete dönük hedefler ve yaşam biçimi oluşturmasını sağlayacaktır.
  3. Ölüm ve mezar ziyaretleri: Yaşamın ölümle sonuçlanmadığını ölümün diğer dünyaya geçiş için ince bir çizgiden ibaret olduğunu, verilecek hesaptan sonra orada hayatın devam edeceğini bilmesi ile insanın bu dünya hayatından zevk alması azalacaktır. İnsanın oradaki mutluluk için çalışmasını sağlayacaktır. Bu yüzden çocukları okulöncesi çağlardan başlayarak cenaze törenlerine katılmasını sağlamak birlikte şehitlikleri ve mezarları ziyaret etmek, türbe ziyaretleri yapmak bu dünya zevklerinin geçiciliğini hatırlamak açısından önemlidir.
  4. Eski helak olmuş zevkperest milletlerin kıssalarını okuyun. Şu anda var olan şehir kalıntılarını, müzede sergilenen kalıntıları gösterin. Ziyaret edin. (Lut Kavmi gibi)

SAĞLAM BİR KARAKTER İLE OLUMSUZ ARKADAŞ ETKİSİNİ KIRMAK VE OLUMSUZ ARKADAŞA KARŞI MÜCADELE ETMEK İÇİN:

DEĞERLER EĞİTİMİ (3-10 YAŞ ARASI)

Üç yaşından itibaren sabırlı olmayı öğretin;

  1. Çocuklarınızı zor ve sıkıntılı durumlara alıştırın. 
  2.  Ufak yaralanmalarına ve ufak yardım çağrılarına  hemen koşmayın.
  3. Keyfi isteklerini hemen yerine getirmeyin. Keyfi isteklerini beklemediği anlarda sürpriz olarak sunun.

(Çikolata, şeker vs? ödül olarak alıştırılmamalı bunlar düzensiz aralıklarla az miktarlarda tattırılmalı)

  1.  Her yaşa uygun kurallar belirleyin. Kırmızı çizgileriniz mutlaka olsun.
  2. Yaşına uygun sorumluluklar verin.

Paylaşmayı Öğretin;

  1. Yoksul ve yardıma ihtiyacı olanları gösterin ve birlikte yardım edin. Karşıdaki insanın hislerini mutlaka dillendirin. ?Bak! Ne kadar mutlu oldu??
  2. Ara ara arkadaşlarıyla paylaşması için ikramlıklar hazırlayın. ?Ne de çok sevindiler!?
  3. Ev ortamında ondan ufak yardımlar bekleyin.  ?ekmekleri getirir misin?? gibi bundan dolayı duyduğunuz memnuniyeti mutlaka dillendirin. ?Teşekkür ederim.?
  4. Birlikte iş bölümü yapın.  Hep beraber bir iş yapın. Ya da bir etkinlik?.

Oyun oynarken işbirliğinin önemini vurgulayın. Yardımlaşma ve paylaşmayı oyun içerisinde öğretmeye çalışın

Adaletli Olmayı Öğretin;

  1. Çocuğunuzun ?haklara saygılı? bir birey olmasını istiyorsanız eğer, öncelikli olarak çocuğunuza karşı hakkaniyetli davranın. Tutarsız davranışlar çocuğunuzun kendisini güvensiz hissetmesine neden olur.  Kontrol duygusu gelişmez, sınırları kestiremez. Neyin doğru neyin yanlış olduğunu tam olarak bilemez.  Kendi karar vermekte zorlanır. Bu da girdiği ortamlarda sık sık ?hak ihlalleri? yapmasına neden olur.
  2. Özellikle 10 yaşına kadar, arkadaşlarından size taşıdıkları şikayetleri iyi dinleyin çocuğunuzun haklı olduğu durumlarda ona sözel destek verin ancak hak mücadelesinde fiziksel şiddeti kullanmasına izin vermeyin.
  3. Özellikle 10 yaşına kadar, arkadaş ortamında iyi gözlemleyin ve haksız olduğu durumlarda anında müdahale edip, mağdur olan çocuğun hakkını verin.
  4. Hak etmediği halde ?ödül? alan çocukta hak duygusu da gelişmez. Ömür boyu hep vermeden almak ister. Gönlünü hoş tutmak için ödül almayın.
  5. Ona güçsüzleri korumayı öğretin.
  6. Toplum kurallarını mutlaka öğretin.

Vicdan Eğitimi

İlk üç sene anne ile bebek arasında kurulan bağ, sonraki yıllarda arkadaşlar ile kurulacak ilişki biçiminin de belirleyicisidir.

                - Bebeğinin ihtiyaçlarını karşılarken bundan keyif alıyor mu?

                - Yoksa bir yük gibi algılayıp, beni rahatsız ediyor tavrıyla mı karşılıyor?

                _ Bezini değiştirirken, kıyafetlerini giydirirken, sütünü verirken, dokunuşlar yumuşak mı? Sevgi dolu mu?

                Yoksa ?Şu işleri bir an önce bitirip kendime bir kahve yapayım? derdimi var?

                Dokunuşlar mekanik mi?

                Annenin gözleri ne söylüyor? Yüzündeki ifade nasıldır? (kaygılı mı?, öfkeli mi? Umarsız mı? Yoksa sevgi dolu mu?)

                Bütün bunlar anne ile bebeğin iletişiminin bir parçasıdır ve çocuk ile anne arasındaki iletişimi şekillendirir.  Bu iletişim biçimi çocuğa bir ömür boyu yön verecek iletişim kodlarını da bünyesinde barındırır. Bu bağ onun vicdan olarak gelişiminde temeldir.  

Daha sonraki yıllarda da özellikle zayıf olanları (yaşlılar, bebekler, hayvanlar..)koruyarak, bakımı yapılarak (birlikte), çocuğun duygu gelişimi sağlanmalıdır.

OLUMSUZ ARKADAŞ GRUPLARI VE ETKİSİ

POPÜLER GRUPLAR

Hemen hemen her okulda popülist bir arkadaş grubu bulunur. Bu grubun zevkleri, hobileri aynıdır ve modaya uygundur. Güç, güzellik, başarı, yeteneklerin birleştiği bu grubun çevrelerinde hayran kitlesi de oluşur. Okulunda böyle bir grup bulunan ve ona hayranlık duyan bir öğrenciye bunun nedeni sorulduğunda aşağıdaki cevabı vermiştir; 

?Çok havalılar, her şeyin iyisini yapıyorlar. Doğru giyiniyorlar. Erkekler atletik ve anında yanıt verebilecek sözlü ifadeleri iyi kullanan, kızlar çekici ve sosyal becerileri fazla? eğlenceliler??

(Dr. Michael Thompson, Çocuğunuzun Arkadaşlık İlişkileri, 2002)

Gençler Üzerindeki Etkisi;

  • Çocukta popüler gruba uyum sağlama isteği ve çabası oluşabilir. (Eğer popüler grup zararlı madde kullanıyorsa o da yapacaktır. )
  • Çocuklar arasında gruba ?kabul edilenler? ve ?edilmeyenler? olarak ayrışma olur.  Dışlanan çocuklar kendi gruplarını oluşturmaya başlarlar.
  • Çocuk gruba girdikten sonra grubun tercihleri ve kararları doğrultusunda hareket etmeye başlayabilir.
  • Gruba dahil olamayanlara ötekileştirme yapılabilir: Biz ve siz ayırımı belirginleştirilerek ve altı çizilerek yapılır. ?Yabancılar çok soğuk, bizler kadar sıcakkanlı ve birbirine bağlı değil? ? Siz bizim gibi top oynayamazsınız.?  ?Bizim müzik zevkimizi siz algılayamazsınız?
  • Grubun içinde de hiyerarşik düzen olabilir.  Aşağıdakiler ve yukarıdakiler olarak ayırım gerçekleşebilir. Bu rekabete yol açacak bir duruma dönüşebilir. (Patron çocukları, mühendis çocukları , metropol çocukları vs?)

EMO ÇOCUKLAR

Avrupa kaynaklı bir örgütlenmedir. 1960 lı yılların pankçı diye nitelendirilen asi gençliğin modern versiyonudurlar. Özellikle ?netlog? ve ?myspace? arkadaşlık sitelerinde görüşüyor ve buluşma yerlerini ayarlıyorlar.

? Emo olma kuralları Facebook paylaşım sitesindeki ?EMO kid Türkiye fan? grubunda şu şekilde yer alıyor: 

- Kural 1: Hiç bir zaman yeni şeyler giyme. 

- Kural 2: Tişört ne kadar dar, sıkı o kadar iyi. 

- Kural 3: Saçlarınızı taramayı bırakın. 

- Kural 4: ?Get up kids? (Kalkın çocuklar) yazılı bir CD gördünüz, alın!?

 

Gençler Üzerindeki Etkisi

  • Çocuk sınırsız ve sorumsuz hareket etmeye başlar.  Amacı amaçsızlıktır. Buna özgürlük der.
  • Grubun tarzına uygun olarak ,hazzına dönük yaşamaya başlar.
  • Aileye daha çok başkaldırmaya başlar.  Umarsızdır.
  • Sürekli mutsuz, üzgün bir ruh haline girer.

APAÇİ GENÇLİK VE GENÇLER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

Kimilerine göre ıslak odunla dövülmeli! Kimilerince ?modifiye? kıro, maganda, zonta, hırbo sayılan, genellikle varoş ve yoksul çocuklar diye anılan, adları tacizciye çıkmış, rengarenk kıyafetleri, çoğu zaman havaya dikilmiş saçları, façaları ve dövmeleri ile kimdir bu gençler?   

(Ömer Miraç Yaman, Apaçi Gençlik, 2013)

Çoğunluğu doğunun kırsal kentlerinden gelen ve metropol şehirlere uyum sağlamakta zorlanan gençlerin topluma kendilerini kabul ettirmenin bir yolu olarak seçtikleri apaçilik akımı ve örgütlenmesi oldukça tehlikeli bir örgütlenmedir. Kimlik bunalımı yaşayan gencin bu örgütlenme içinde adi suçlara bulaşma olasılığı yüksektir.

Gençler Üzerindeki Etkisi:

  • Suç işlemeye teşvik (hırsızlık, kavga, yaralama?)
  • Okul ve ders başarısında düşüş, öğretmene saygısızlık, okul içi disiplin suçları işlemek
  • Uyuşturucu madde kullanımı
  • 13-14 yaşında cinselliğin karı koca ilişkisi boyutunda yaşanmasıdır.

OLUMSUZ ARKADAŞ ETKİSİNDEN ŞÜPHELENEBİLECEĞİNİZ BAZI BELİRTİLER (10-18 YAŞ)

  • Ağzı sıkılık (ketum olma, oda kapısını kilitlemek, gizlice evden çıkmak?)
  • Görünümündeki değişiklikler (saç sitilindeki değişiklikler, küpeler, yalnızca pahalı ve markalı kıyafetler giymek?)
  •  Ders notlarındaki düşüş, sık disiplin cezaları, öğretmeninden gelen şikayetler?
  • Geçmişteki arkadaşlıklarına karşı tepkili olup, eski ve sürekli uğraştığı faaliyetleri bırakmak
  • Depresif bir yapı sergilemeye başladıysa ( sürekli mutsuzluk hali, hüzün?) ya da melankolik ruh hali başladıysa?
  • Yalan söyleme, çelişkili davranma, eve geç gelip, sözünde durmamak
  • Evde sürekli gergin dolanıyorsa,
  • Zararlı madde kullanımı başladıysa

GENÇLİĞE KARŞI KORUYUCU ÖNLEM (10-18  YAŞ)

Ev ortamında psikolojik rahatlık ve hijyene dikkat etmek gerekir.

  • Duygusal çalkantıları anlayışla karşılamak ( ani öfke patlamaları?)
  • İletişimde sorgulayıcı, yargılayıcı, kınayıcı, küçümseyici, alaycı, kinayeci bir dil kullanmamak gerekir.
  • Sevgi ve saygıya dayalı bir atmosfer oluşturun.
  • Saygı bekleyen ama saygısız davranan ergene karşı alıngan yaklaşmayın.
  • Ona çocuk gibi davranmayın. (Ödüllerinizde ve cezalandırma şeklinizde eski alışkanlıklarınızı bırakın.)
  • Eğer genç, isyankar ruhlu ve eleştirel yönü fazlaysa, nasihat ve öğüt dilini dinlemeye uygun zamanlarını seçerek kullanın. Uzun ve sık olmamasına dikkat edin.
  • Mesajlarınızı, ahlaki ilkeleri ve söylemek istediklerinizi, anılarınızı kullanarak, başkalarının üzerinden hikayelerle ve karşılıklı söyleşiyle sunmaya çalışın.
  • Gününü programlı yaşaması için teşvik edin. (Bünyesinin kaldırabileceği günlük program çıkarıp odasında asılı bulundurun.)
  • Değişik aktivitelerle zamanını iyi değerlendirmesine yardımcı olun. Zamanını boşa harcamasına izin vermeyin. ( sanat, siyaset, spor aktiviteleri gibi)
  • Sorumluluklar yüklemekten çekinmeyin. (yardım kuruluşunda çalışmak, yazın part time işte çalışmak gibi)
  • Ona ulaşabileceği hedefler belirleyin.
  • Meslekler hakkında bilgilendirip, yönlendirme yapın.

Eğer olumsuz arkadaş gruplarının içine girdiyse ve yıpranmış bir haldeyse kurtarmak için;

 Sessiz ve içe dönükse şu ilkeyi aşılayın:

 Yanlış Olmaktansa Yalnız Ol ve senin gibi düşünenleri bul?

Daha sonra iletişim yollarını kesin ve ortam değişikliği yapın. Yeni ve kişilik yapısına uygun arkadaşlıklar kurması için uğraşın. Kendisini ifade edeceği çalışmalar, etkinlikler oluşturun.

Baskın bir karakterse şu ilkeyi aşılayın ve mücadele yolları noktasında yönlendirin:

Kendin Kötülükten Uzak Durduğun Gibi Onları Da Kötülükten Uzaklaştırmaya Çalış

Örnek mücadele yolları:

Telkin ve tebliğ yapmak

Grup bireylerine kitap, dergi, makale hediye olarak vermesini sağlayın.

Kötülüğün sonuçları hakkında uyarı yapsın.

Grup bireyleri ile ayrı ayrı ve teke tek görüşmesini sağlayın.

Etkinliklerine katılmamak ama iletişimi devam ettirmesini sağlayın.

Buna benzer yollarla grubu etkilemeye çalışması sağlanabilir.

Kötü arkadaş gruplarının içinde yetişmiş sonradan hatasını görmüş vazgeçmiş ve Müslüman olmuş ve bu gruplarla mücadele etmiş şehitlerden MALCOM X in hayatını örnek olarak gösterin?

Son olarak,

Caferi Sadık (ra); Şu sözünü evin bir köşesine yazın ve asın:

? Beş kimseyle arkadaşlık yapma. Onlara karşı uyanık ol?: 

  1. Yalancı: Her zaman aldatabilir.
  2. Ahmak: Sana iyilik etmek istese de anlamadan kötülük yapar.
  3. Cimri: En çok lazım olduğu zaman bırakıp gider.
  4. Korkak: İhtiyacın olduğu zaman kaçar.
  5. Fasık: Seni bir lokmaya hatta daha az bir menfaate satar.

 www.aileakademisi.org

 

 

 

arkadasss.jpg

Bu site’de yer alan bilgiler kaynak gösterilerek kullanılabilir. 
Eposta: info@aileakademisi.org  
Aile Akademisi© 2011
Tasarım:Baydar Bilişim