Mehtap Deniz "Yedi İklim Dört Bucak" kitabını kritik etti.


 

Kitabın;

Adı: Yedi İklim Dört Bucak

Yazarı: Evliya Çelebi

Yayınevi: Can

Derleyen Ve Yalınlaştıran: Refik Durbaş

Yaş Grubu: 9+

Ana Tema: Evliya Çelebi’nin yolculuklarını, serüvenlerini ve izlenimlerini anlatması

17. yüzyılda yaşamış dünya gezgini ulu bir yazarımız: Evliya Çelebi. 30 yaşına kadar İstanbul’da kalmış, çağının bilginlerinden dersler almış, sonra da dünyanın ünlü gezginlerinden biri olmuş. Gittiği gördüğü yerleri, tanıştığı kişileri, başından geçen olayları, edindiği izlenimleri hiç üşenmeden renkli kişiliği ve anlatımıyla yazmış. Böylece, ciltler dolusu o ünlü “Seyahatname” yani “Gezi Günlüğü” ortaya çıkmış. Tanıtacağımız kitap Evliya Çelebi’nin çocuklar için okunası bir kitabı “Yedi İklim Dört Bucak.” Kitapta eğitici özellikleri olan sekiz tane öykü yer almaktadır: Kuşbazlar, Kuyruklu Yalan, Müneccim Kuyusu, Pişmiş Adamlar Ülkesinde, Sanatçının Beğenilen Becerileri, Erdebil Kedileri, Deniz Dalgıçları, Abdal Han’ın Hünerliliği.

Kitapta çocukların okurken hem zevk alacakları hem de kişiliklerini inşa ederken önem arz eden değerlerimizi öğrenebilecekleri hikayeler mevcut. Kitaptaki hikayeler kusur gördüğünde söylemekten geri durmayan, maharet gördüğünde öve öve bitiremeyen anlatıma sahip. Örneğin: Abdal Han öyle becerikli bir hekimdir ki neredeyse Hipokrat, Sokrat gibi bilgeleri imrendirecek niteliktedir.

Hikayelerde sadece meşhur şahsiyetlerden değil, sıradan kişilerden de bahsedilmiştir. Gerek meşhur kişiler gerek sıradan insanlar üzerinden çocuklara erdemli davranışlar öğretilir. Örneğin “Müneccim Kuyusu” hikayesinde kimseyi küçümsememe, “Erdebil Kedileri” hikâyesinde ise fazla hırslı olmanın zararları anlatılmıştır.

Evliya Çelebi çocukların düzeyine inmek için zaman zaman abartılı ifadelere ve masalsı bir anlatıma başvurmakta. Örneğin fillerin her gün yüzmesi, Nil Irmağı’nın yarısı kadar su içmeleri gibi abartılı anlatımları ve övgüleri kitabı çocuklar tarafından hevesle okunur kılıyor.

Evliya Çelebi çocuklara anlattığı yerlerle ilgili farklı ve ilgi çekici tasvirlere de yer veriyor. Eserde efsaneler, ağız ayrılıkları, giyim kuşam, sosyal davranışlar, sanat ve zanaat varlıkları mühim bir yer tutar. Yazar, gezip gördüğü yerlerin havasından, suyundan, tabiat özelliklerinden bahsederek hikayelere canlılık kazandırmıştır.

Kitabın baskı kalitesi iyi. Resimler hikâyelere uyumlu çizilmiş.

Eleştirel Değerlendirme:

Kitap çokça abartılı anlatıma sahip. Bu abartının bir örneği aşağıda görülebilir: “Tabanı yassı Mehmet Paşa’nın imamı Yahya Efendi anlatıyor: Erzurum’da kalmış. Murtaza Paşa’ya imdada gidiyorduk, bir mızrak boyu karı sökerek ilerliyorduk, kardan deveboynu geçidini aşamadık. Cephane ve hazine karda kaldı. Tabanı yassı Mehmet Paşa’nın ağalarından Mehmet Paşa canından bezip kemerindeki iki bin altını, çadır yerini hançeriyle kazarak gömdü. Gökyüzüne bakıp bir mavi bulut parçasına nişan koydu. Mehmet Ağa o ay sonra adamları ile buraya geldi. Nişan koyduğu bulutu bulup, onun altındaki yeri kazarak gömülü altınları aldı. Erzurum’a geldi. Bu abartmaya artık Evliya Çelebi bile dayanamamış da gökyüzünde uçan bulut on ay yerinde bulunur mu? demiş. Aldığı cevap: O sene öyle bir kış oldu ki gökyüzündeki bulutlar bile donmuştu…” Şunu da eklemek gerekir çocukların okuduğu birçok kitaba göre aşırı abartı söz konusu değil.

Kitapta bazı hikâyelerde şiddet içerikli ifadeler var. Bu iki durum ile ilgili olarak çocuklarla konuşulması faydalı olur.

Kitabı Tanıtan: Mehtap DENİZ

 

 

 

Kaynakça:

2.png

Bu site’de yer alan bilgiler kaynak gösterilerek kullanılabilir. 
Eposta: info@aileakademisi.org  
Aile Akademisi© 2011
Tasarım:Baydar Bilişim