Erkeklik Rollerinin Değişmesi Üzerine


Yaptığı köpek deneyleri ile tanıdığımız ünü fizyolog Ivan Pavlov?un gerçekleştirdiği deneylerden bir tanesinde de bir köpeğe daire şekli gösterilerek gıda veriliyor, elips gösterilince ise bir şey verilmiyor. Sonuç olarak hayvan daire şekline koşullanarak, onu görünce salya akıtıyor, fakat elipsi görünce cevap vermiyor. Daha sonra elips derece derece daireye benzetiliyor. Köpek uzun bir süre elipsi daireden ayırt edebiliyor ama daireye pek yakın bir elipse gelince iş değişiyor ve ikisini birbirinden ayırt edemiyor, eskiden cevap verebildiği daire ve elipslere de hiç cevap vermez oluyor.  Sonra yalnızca bu güç görevi yerine getirememekle kalmıyor, davranışları da olumsuz sonuçlar vermeye başlıyor. Eskiden uslu uslu oturan köpek şekilleri görünce yerinde duramıyor, heyecana kapılıyor, havlamaya başlıyor, durmadan çırpınıyor... Böyle bir durumla karşı karşıya kalan köpek sinir bozukluğu belirtileri gösteriyor; ağzı köpürüyor, olduğu yere işiyor, vahşice havlamaya başlıyor ve diğer deneyler için kullanılamayacak hale geliyor.

Günümüzde de biri elips biri daire şekli mesafesinde olan cinsiyet rollerinin sürekli birbirine yaklaştırılması ve bunun getirdiği sorunları çok iyi tecrübe ettiğimiz bir dönemi yaşıyoruz. Elbette bir cinsiyet rolündeki değişme diğer cinsiyet ele alınmadan açıklanamaz. Kadın rolündeki değişimler erkek rolünün de değişimini zorunlu kıldı veyahut erkek rolündeki aksaklıklar kadını yaşam tarzını değiştirmeye mahkûm etti. Buradaki neden sonuç ilişkisi ayrıca derinlemesine ele alınması, üzerinde düşünülmesi gereken önemli bir konudur. Fakat biz burada olayın farklı bir boyutunu ele almaya çalışacağız.

Kadının toplumsal rolündeki değişimlerin kimi çevrelerde olumlu, kimi çevrelerde olumsuz yönleri sürekli tartışıla geldi. Beyler çoğunlukla artık anneleri gibi evde reçel yapan, turşu kuran kadınların olmayışından, çocuklarına yeterli vakti ayıramayışlarından, şefkat göstermeyişlerinden, kendilerine karşı itaatkâr kişilik sergilememelerinden şikâyet etti durdu. Bu sitemlerin haklı tarafları olmakla birlikte; tüm bu süreçte bir konu hep eksik bırakıldı, yokmuş gibi davranıldı: ailedeki erkeğin rolü ve değişen erkek kimliği? Öyle ki artık aile deyince akla sadece kadın gelmekte, erkek kendini ailenin dışında görmekte, yapılan aile eğitimlerine dahi çoğunlukla kadınlar iştirak etmekte, kadın ve aile kelimesi hep birlikte zikredilmekte fakat erkeğin de dâhil edildiği bir üçleme yapılamamaktadır.

Aile algısının kadına indirgenmesinin yanında erkeğin aile içinde üstlendiği veya üstlen(e)mediği çoğu rol üzerinde de düşünmek gerekmektedir. Kadının ev tarhanası yapması kadar önemli (!) çoğu sorumluluk günümüz erkekleri tarafından üstlenmemektedir. Artık çoğu ailede erkek evi maddi olarak geçindirmeyi eşiyle birlikte ortak sorumluluk olarak benimsemekte, eşine karşı böyle bir beklenti içerisinde olabilmektedir. Veya babalarımızdan gördüğümüz geleneksel çoğu rol günümüz erkeğinin üzerine oturmamaktadır. Mantı açmak yerine, almayı daha makul gören kadın gibi; kurban kesen erkek yerine; kurban kesimi yeri ayarlayan, evdeki arızayı tamir etmek (edebilmek) yerine ustalarına telefon açan, çocuğuna söz geçiremeyen, otorite olma konumunu anneye kaptıran erkek modeli ile karşı karşıyayız. Erkekler adım adım erkeklik rollerinden uzaklaşmakta, bu da ailedeki denge unsurlarının yerinden oynamasına sebep olmaktadır. Anne-babalara çocuklar noktasında evde otorite olan kim diye sorduğumuzda çoğu zaman anne cevabını aldığımız bir dönem yaşıyoruz. Bu durumda çocuk üzerindeki asıl rolü sevgi-şefkat gösterme olan annenin görevlerinde karmaşıklık, tutarsızlık ortaya çıkmakta ve bu durum çocuğunun gelişimini de olumsuz şekilde etkileyebilmektedir.

Yukarıda da belirttiğimiz gibi hangi cinsiyet rolündeki değişimin diğerinin değişimini zorunlu kıldığı, kadın rollerindeki değişikliğin mi erkeği daha pasif yaptığı veya erkeğin kavvam olamamasının mı kadına fazladan roller yüklediği üzerinde daha fazla analize ihtiyaç duyulmaktadır. Bununla birlikte buradaki asıl sorun kadının günah keçisi ilan edilip, erkek rolündeki çözülmenin henüz farkında olunmayışı veya görmezden gelinmesidir. Fakat bu durum söylemlere yansımasa da eylemlerde kendini açıkça göstermektedir. Başta verdiğimiz deneyde olduğu gibi artık elips ve daireyi ayırt edemeyecek dereceye gelen köpek sinir bozuklukları göstermeye, durmadan çırpınmaya, oraya buraya saldırmaya başlamış; öfkeli, şiddete meyili bir hale gelmiştir.

Öyle görülüyor ki erkek rollerindeki değişimler, erkeklik rollerinin çözülüşü iyice analiz edilip üzerinde çalışmalar yapılmaya başlanmazsa gelecekte ?Erkek ve Erkekliği Koruma Bakanlığı? na da ihtiyaç duyulacaktır. Temennimiz bu konuda yazan-çizenlerin geleneksel erkek vurgusunu da gündemlerine alması ve bu konudaki sıkıntıların yansız bir şekilde değerlendirilmesidir.

www.aileakademisi.org

 

 

 

Yorumlar

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizlenecek, genel görünümde yer almayacaktır.

Bu site’de yer alan bilgiler kaynak gösterilerek kullanılabilir. 
Eposta: info@aileakademisi.org  
Aile Akademisi© 2011
Tasarım:Baydar Bilişim